15 Lis Wizytówka Francji – profesjonalne szkółki piłkarskie

Francja od wielu lat uchodzi za jednego z liderów piłkarskiego szkolenia. To tutaj swoją przygodę z futbolem zaczynało wiele światowych gwiazd, wyruszających później na podbój Europy. Kraj ten to też pierwszy punkt w notesach wielu dyrektorów sportowych czy skautów i w nim właśnie zaczynają swoje działania – wyruszając na „łowy” – podczas trwania każdego okienka transferowego. Jak Francuzom udało się stać hegemonem w tym aspekcie?  Nie ma w tym żadnego przypadku: za wszystko odpowiada rodzima federacja, sprawująca nadzór nad klubami i ich systemem szkolenia młodych graczy, którego wizytówką są centra – podlegające ocenie i klasyfikacji według ściśle wytyczonych kryteriów.

Talenty rodzą się wszędzie, ale dając im możliwość odpowiedniego przygotowania – tego czysto technicznego, ale też mentalnego – można oszlifować je w prawdziwe, warte fortunę diamenty, przynoszące ogromne korzyści sportowe – oszczędzając przy tym środki finansowe. To jakże banalne stwierdzenie znalazło odzwierciedlenie nad Sekwaną. Podwalin francuskiej myśli szkoleniowej należy szukać w latach 70. ubiegłego wieku, kiedy to w Saint-Etienne powstało jedno z pierwszych profesjonalnych centrów zajmujących się piłkarską edukacją. Tak rozpoczęła się ewolucja struktur, których efektem są dziś chociażby w pełni ukształtowani 18-letni reprezentanci drużyny narodowej. „Produkty” w pełni profesjonalnych, działających przy klubach szkółek.

We Francji znakomicie działa tez system detekcji świeżych talentów. W wieku 15 lat większość najbardziej utalentowanych zawodników w kraju jest już w klubie posiadającego zawodową strukturę bądź bardzo blisko takiego. Pierwsze informacje o uzdolnionych juniorach wpływają do wykwalifikowanych akademii gdy ci mają 12/13 lat, a często zdarza się, że monitorowani są już dużo wcześniej.

Francuska federacja piłkarska kooperując z LFP (Ligue de Football Professionnel) monitoruje systematycznie działalność szkoleniową zespołów jej podległych, czego jednym z efektów jest publikowana co roku prestiżowa klasyfikacja akademii prowadzonych przez profesjonalne kluby. Warto przy tym zaznaczyć, że zespołom nie narzuca się z góry ujednoliconego modelu szkolenia .

„Comment ça marche” czyli jak powstaje klubowa akademia

Każdy klub piłkarski, bez względu na szczebel rozgrywek, zajmuje się wychowywaniem piłkarskich adeptów. Nie każdy jednak od razu może pozwolić sobie na założenie profesjonalnego „centre de formation”. O wszystko dba francuska federacja we współpracy z dyrekcją ligi (LFP), precyzując kryteria, dzięki którym klub może usprawniać swoje działania na polu kształcenia wychowanków.

Najważniejszymi czynnikami, jakie mają wpływ na to czy w danym klubie piłkarskim możliwe jest otwarcie szkółki są:

  • zgoda Ministerstwa Sportu,
  • autoryzacja do wykorzystywania profesjonalnych graczy,
  • uczestnictwo w rozgrywkach Ligue 1 lub co najmniej trzeci sezon z rzędu w Ligue 2

Po spełnieniu wyżej wymienionych oraz kilku mniej istotnych punktów klub może ubiegać się o otwarcie centrum, składając odpowiednie wnioski. Pozwolenia wydawane i odnawiane są (muszą to robić zespoły już prowadzące swoje ośrodki) po szczegółowym przestudiowaniu raportów ich dotyczących, a sporządzonych przez dyrekcję techniczną działającą przy FFF i LFP. Przyznawane są kategorie: Klasa I (A, B) i Klasa II (A, B).

Kiedy akademia zaczyna prosperować, a klub liczyć zyski sprzedając swoich wychowanków, zaczyna się też rywalizacja o miano tej najlepszej, dającej największe możliwości szkółki piłkarskiej we Francji.

Coroczny ich ranking tworzony jest przez FFF w oparciu o sumę uzyskanych punktów – im większa ich liczba, tym wyższe miejsce w klasyfikacji. To ogromny bodziec dla klubów dążących do bycia jeszcze lepszymi edukatorami.

Punkty przyznawane są za osiągnięcia wychowanków i kadry szkoleniowej – federacja przywiązuje do tego dużą wagę. Zliczane są:

  • liczba profesjonalnych kontraktów podpisanych przez adeptów szkółki,
  • rozegrane mecze,
  • mecze w reprezentacjach narodowych,
  • kursy trenerskie i edukacja szkoleniowców.

A także – co nie może dziwić, bo według przyjętego przez FFF systemu jakość piłkarska iść musi w parze z ta intelektualną – osiągnięcia młodych graczy w nauce, np. zdane matury (francuskie BAC).

Klasyfikacja 2016/2017

W nowo opublikowanej przez FFF, rozliczającej poprzedni sezon klasyfikacji liderem jest Olympique Lyon (pozostający zresztą w czubie rankingu od wielu lat). Wystarczy spojrzeć na graczy, którzy tylko w tym roku opuścili klub ze stolicy Rodanu-Alp, by szybko zorientować się, że nie jest to zrządzenie losu. Lacazette, Tolisso, przed rokiem Umtiti, a kilka lat wcześniej Benzema czy Ben Arfa to gracze światowego formatu, rozpoczynający swoją piłkarską przygodę właśnie w drużynie prezydenta Aulasa.

Mistrz Francji, AS Monaco, uplasował się na drugim miejscu i nie należy rozpatrywać tego w kategoriach niespodzianki. Księstwo zawsze słynęło z doskonałej pracy z młodzieżą; to właśnie tam skrzydła rozwinęli tam Henry, Petit, Trezeguet, Thuram czy pochodzący z… okolic Paryża, powracający właśnie na „stare śmieci” Mbappé.

Mimo ogromnych pieniędzy inwestowanych w największe gwiazdy w PSG nie zapominają o tym, że dzięki własnej, dobrze wyszkolonej młodzieży też można coś osiągnąć. Areola, Kimpembe i Rabiot to rozpoznawalne w Europie nazwiska, które pozwoliły paryżanom usadowić się na trzeciej pozycji w tegorocznym rankingu.

Na ogół dobrze spisują się akademie Nantes oraz Metz i tym razem odzwierciedlają to miejsca tych klubów w tegorocznej klasyfikacji. Bardzo imponujące jest ósme miejsce drugoligowego Auxerre, którego ośrodek cieszy się większą estymą niż choćby te w Marsylii czy Rennes.

Miejsce

Klub

Punkty

1 Olympique Lyonnais 4271
2 AS Monaco 4039
3 Paris-SG 3617
4 FC Nantes 3387
5 Toulouse FC 3179
6 FC Metz 3018
7 Girondins de Bordeaux 2940,5
8 AJ Auxerre 2767
9 Le Havre AC 2680,5
10 FC Sochaux 2606,5
11 Stade Rennais 2508
12 RC Lens 2476
13 OGC Nice 2419
14 AS Nancy 2399
15 AS Saint-Etienne 2130
16 LOSC 2003
17 ESTAC Troyes 1957
18 SM Caen 1872
19 AS Valenciennes 1858
20 Olympique de Marseille 1751
21 Montpellier Hérault SC 1701
22 Nîmes Olympique 1657
23 EA Guingamp 1550
24 Tours FC 1507
25 SC Bastia 1503
26 Stade Lavallois 1463
27 FC Lorient 1438
28 Stade de Reims 1092
29 Berrichonne Châteauroux 1027,5
30 Chamois Niortais 975
31 SCO Angers 759,5
32 Dijon FCO 516
33 Stade Brestois 511
34 AC Ajaccio 389
35 Clermont Foot 45

 

Jak akademia wygląda w praktyce

Za jedną z najlepszych we Francji i w całej Europie uchodzi akademia FC Nantes. Jakie są jej główne cele? Przygotować młodych ludzi intelektualnie, zapewnić dostęp do maksymalnego szkolenia i przysposobić ich profesjonalnie do czekających obowiązków. Francuzi wiedzą, że nie samą piłką człowiek żyje. Na równi stawiają kulturę, wychowanie i przygotowanie do normalnego życia. Wiadomo, nie każdemu – nawet trafiającemu do znanej szkółki – chłopakowii uda się zostać profesjonalnym piłkarzem.

Akademia „Kanarków” powstała w 1978 roku i do dnia dzisiejszego kilkakrotnie wygrywała ranking najlepszych we Francji (1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002). Jej słynnymi wychowankami są Marcel Desailly, Christian Karembeu, Mickaël Landreau oraz obecny selekcjoner kadry –  Didier Deschamps.

Powierzchnia ośrodka? Bagatela 14 hektarów z rożnego typu boiskami, siłownią, odnową biologiczną – wszystko to do dyspozycji średnio pięćdziesięciu młodych zawodników w sezonie. To jednak nie koniec. Młodzi adepci mogą wybrać sobie szkołę, do której będą uczęszczać; w ramach centrum proponowane są im trzy – liceum ogólnokształcące, liceum profesjonalne (zawodowe) i liceum techniczne. Wszystko dopięte na ostatni guzik, zaplanowane od poniedziałku do niedzieli. Tylko z tego korzystać!